• Mama (een van de teksten van de uitvaart)

    Er is zoveel te vertellen over mama. Ik zou jullie kunnen vertellen hoe goed ze was in dingen organiseren. Het tv-spotje van de uitvaartverzekering waarin een vader alles zelf had gepland om niemand ten laste te zijn, was voor ons een realiteit. De teksten, de liedjes, de foto’s, alles heeft ze gezien en goedgekeurd.

    Maar beter kan ik vertellen wat voor mama ze voor mij geweest is. Een enorm toegewijde mama bijvoorbeeld, die er altijd was. Of het nu was om mijn handje vast te houden als kleuter, mij van eten en steun te voorzien in de blok als student of om later op meer gelijke voet vreugde en verdriet van het alledaagse leven te delen.

    Ook nadat ik het nest had verlaten bleef haar betrokkenheid even groot. Ze zat er niet mee in om mij te vertellen wanneer zij vond dat ik iets anders moest aanpakken, net zoals ze er geen moeite mee had schouderklopjes en complimentjes uit te delen en fier te zijn. Ze was de stille kracht op de achtergrond die bleef bemoederen en in de gaten hield dat ik wel elk jaar naar de tandarts ging en gezond genoeg at, die ongerust was als ik besloot met een zeven maand zwangere buik nog het vliegtuig op te kruipen. Maar evengoed was ze de goeie vriendin waarmee ik ging shoppen en terrasjes doen en konden we giechelen als twee tienermeisjes. En was ze de toegewijde oma.

    Ze had nog zoveel plannen. Ze ging een dag per week voor Zoon zorgen, naar wiens geboorte ze zo had uitgekeken en die voor haar een motivatie extra was om tegen de ziekte te vechten. Ze wou kookles gaan volgen eens ze op pensioen was. Ze zou samen met papa nog verre reizen maken maar ook veel tijd doorbrengen aan zee, waar ze zo in haar element was. Ze wou haar kleinkindjes zien opgroeien en delen in al die kleine en grote stapjes. Ze wou er zijn voor al de mensen die ze graag zag. Want dat was haar lang leven, haar geliefden gelukkig maken, of dat nu was door je lievelingseten in huis te halen, door een knuffel, een babbel, een lief woord… Als iedereen waar zij om gaf gelukkig was, dan kon haar geluk niet op.

    Mama, je laat moeilijke voetstappan na om in te treden. Nu ik zelf mama geworden ben, besef ik nog eens te meer hoe geweldig goed jij al die jaren voor ons hebt gezorgd. Als ik voor Zoon ook maar half zo’n mama kan zijn als jij voor mij bent geweest, dan kan ons mannetje zijn geluk niet op.

  • Morgen uitvaart

    Vandaag wat bekomen en de hele zaak nog wat voorbereiden, oa morgen heel vroeg het halve land doorkruisen met twee honden en een baby van morgen exact 5 maanden oud. Gaan hier vroeg moeten vertrekken want moeten omstreeks 9u de Brusselse ring passeren en dat belooft file, hopelijk niet te veel, zou niet graag te laat komen en moet Zoon nog een voeding geven voor de plechtigheid begint...

    Weet niet goed hoe ik me morgen ga voelen maar ik verwacht ergens wel de klop van de hamer, voel die nu al dagenlang stilletjes naderen...

  • Het zit in de kleine dingen

    Vandaag samengezeten met een vrijzinnig humanistisch consulent en de plechtigheid van vrijdag helemaal afgewerkt. Mama had samen met ons al 95% bepaald, zowel tekst als muziek, maar nu hebben we alles in zijn definitieve vorm gegoten en ook gewoon wat gepraat over mama zodat de consulent stof heeft om zelf ook enkele teksten te schrijven en voor te lezen. Ik denk dat het heel mooi en persoonlijk zal worden, helemaal zoals mama het wou en daardoor heel ontroerend maar ook misschien heel moeilijk voor ons, om zelf die teksten te lezen... We zullen wel zien. De consulent zal overnemen moest het ons te machtig worden.

    Tot nu toe me eigenlijk heel sterk kunnen houden, blijven gaan, zondag ganse dag papa bijgestaan, maandagnamiddag weer naar daar om mama te groeten in het funerarium, iets wat voor mij niet echt hoefde maar ben meegegaan voor papa, vandaag dan een dag thuis met Zoon, anderhalf uur bij die consulent geweest, overmorgen misschien weer naar papa en vrijdag dan de uitvaart.

    Pas nu besef ik de waarde van een uitvaart. De persoon zelf is er niet meer, maar voor de achterblijvers doet elke sms, elke mail, elk telefoontje, elke persoon die vrijdag aanwezig zal zijn of niet aanwezig zal zijn maar laat merken dat hij/zij aan ons denkt, op welke manier dan ook, elk vriendelijk gezicht en elk gebaar hoe klein ook, enorm deugd.

    Daarnet kreeg ik pas mijn eerste echte 'klop'. Plots voelde ik enorm de drang om mama te bellen. We belden altijd om dag ongeveer en ineens dacht ik van 'he, lang geleden dat ik mama nog heb gehoord, heb precies nood om eens bij te babbelen'. En dan komt dat besef. Ik kan niet meer bellen. Het zit 'em in die kleine dingen.

  • Vaarwel lieve mama, het zal nooit hetzelfde zijn, zonder jou

    Gisterenavond om iets voor 10u is mama helaas overleden. Ze is rustig weggegleden terwijl papa, ik en de thuisverpleegkundige rond haar bed stonden. Mijn broer was helaas nog onderweg, maar had ze enkele uren ervoor nog gezien.

    Het is ontzettend snel gegaan. Maandag nog samen Pasen gevierd, ze was angstwekkend slecht maar niemand wist dat het al voor deze week zou zijn, ze at amper maar zat wel nog bij ons aan tafel, ze liep nog rond, ze was nog volledig bij zinnen... Woensdagavond bericht van mijn broer dat ze achteruit ging en er best elke dag iemand van ons zou langsgaan. Donderdag op het werk geregeld dat ik onbepaalde tijd afwezig zou zijn en gisterenmiddag dan samen met mijn broer naar huis gespoord. Daar de schok van mijn leven gekregen, ze mocht haar bed niet meer uit, ze was enorm verward en sliep veel. De momenten dat ze wakker was en ik met haar heb gesproken heb ik niet de indruk dat ze mij nog herkende, zo verward was ze ... Zoon was bij de schoonouders en dan kwam de beslissing; papa achterlaten en Zoon gaan ophalen en thuis gaan slapen en de volgende ochtend vroeg terugkomen of de nacht mee doorwaken. Broer had de indruk dat de toestand stabiliseerde maar een uur of twee later ging ze toch achteruit en ben ik gebleven. Nog een tweetal uur later was het moment er dan. Ze is heel sereen en rustig ingeslapen, niet meer bewust geweest maar de verpleegster was er en ze had volgens haar geen pijn.

    Tot op het einde bleef ze vechten, bleef ze dingen regelen, zorgen, denken, organiseren. Ze heeft gevochten als een leeuw, ze was eindeloos moedig, ze heeft alles geregeld, haar eigen uitvaart tot in de details, alles om mijn vader te ontslasten. Maar het mocht niet zijn. Ze kon deze strijd niet winnen. De laatste week is het pijlsnel gegaan. We gaan haar allemaal ontzettend missen. Zoon zijn lieve oma kwijt nog voor hij haar bewust kon kennen. Ik de beste mama van de wereld kwijt. Wie moet er nu achter mijn veren zitten, wie belt er mij nu om de dag op om eens een babbeltje te doen, met wie moet ik nu gaan shoppen, een koffietje drinken, wie moet er mij nu raad geven, wie moet er nu papa soigneren, na 42 jaar huwelijk, wie is er nu altijd het zonnetje in ons aller leven, wie moet er ons nu redden als we domme dingen doen,... Ik probeer al die mooie momenten te herinneren, niet het droeve einde. En mooie momenten zijn er veel. Ik heb het voorrecht haar 33 jaar lang gekend te hebben. Ze was de strafste madame die ik heb gekend. Als ik ook maar een half zo goeie mama, wat zeg ik, een derde zo goeie mama kan zijn voor Zoon als zij voor mij was, dan gaat onze kleine man heel gelukkig zijn...

  • Wanhoop

    De paasklokken brachten weinig vreugde dit jaar. Paasdag viel nog mee, Zoon zijn eerste Pasen, allerlei leuke cadeautjes en een ganse dag zijn allerbeste beentje voor, gezelligheid, beetje rusten en bekomen. Paasmaandag dan naar mijn ouders. Ik had mijn mama twee weken niet meer gezien en was dat effe schrikken. Door de falende lever ziet ze helemaal geel, maar nog erger wellicht naast dat zieke, magere uiterlijk is het feit dat ze ook mentaal maar half meer meekan. Het is gewoon nu al maar een schim meer van de fantastische vrouw die ik 33 jaar heb mogen kennen en dat is veel akeliger. Niet dat ze niks meer beseft ofzo, ik kan het niet goed uitleggen, maar ze is gewoon anders. Ik begrijp soms niet meer wat ze bedoelt en wil haar dan niet nodeloos belasten met uitleg vragen omdat het soms ook allemaal maar triviale dingen zijn waar ze op focust. Of ze kan amper nog uit de voeten maar verliest zich dan eindeloos in prullen; de mand van de hond moet 10cm naar rechts om welke reden dan ook, het tijdschrift op tafel moet opgeruimd eer ze daar kan zitten (precies of wij kunnen dat niet doen),... Haar organisatorisch talent en perfectionisme van vroeger maar dan in combinatie met iets minder helderheid en een falend lichaam zorgen voor een zeer vermoeiende, ik denk voor mijn papa soms onmogelijke combinatie. Papa en ik die de afwas doen en hij die mij toefluistert dat ze waarschijnlijk 1 mei niet meer zal zien en dan zij die iets opvangt vanuit de living en wij die vrolijk doen alsof ze niks aan de hand is. Mijn pa die treffend zegt 'Ja, beter zal het niet meer worden he'. Iets dat we allemaal wel wisten maar het zien gebeuren is toch nog iets anders. Of hoe de klop van de molen die ik al een half jaar verwacht er nu toch zit aan te komen. Hoe ik nog duizend dingen wil zeggen en vragen maar merk hoe moe het haar allemaal maakt en mijn woorden inslik en vervang door een bemoedigende glimlacht waarmee ik krampachtig probeer te verbergen hoe geschrokken ik ben, want ik wil het niet erger maken dan het al is voor haar. Hoe ik mijn leven met haar wil delen en het hare wil delen zoals we al die jaren hebben gedaan, door dik en dun, moeilijke en makkelijke dagen maar hoe dat nu precies niet meer echt gaat. Want alles put haar uit. Hoe ze blijft zorgen voor anderen en organiseren ondanks het feit dat ze het zelf zo moeilijk heeft. Waarom moet het zo gaan, waarom moet een mens zo afzien? Langs de ene kant hoop ik ergens dat het geen eeuwen duurt omdat dit ook voor haar niet echt geweldig is, langs de andere kant wil ik haar nog minstens 30 jaar bij mij houden.

    Ondertussen krijgt ze heel veel bezoek en telefoon. Het huis lijkt wel een bloemenserre. Fantastisch lief van de mensen, ik denk dat ze er erg veel steun uit put. Maar ik merk evengoed dat elke sms beantwoorden en elke telefoon haar verder uitput. Het is zo moeilijk. We willen allemaal laten merken dat we aan haar denken en haar steunen maar door die aandacht wordt het net weer die tikkel zwaarder voor haar, wat moet een mens doen om goed te doen...

  • Life goes on

    Wat hebben we de afgelopen maand gedaan? Wel, vooral heel veel ziek geweest. Twee keer buikgriep, twee verkoudheden. Met dank aan Zoon die de beestjes meebrengt van de crèche maar er zelf gelukkig maar twee keer echt last van had (die ene nacht vol braken was wel akelig, wist echt niet wat doen en dan ongerust zijn, dokter van wacht bellen,...). Laten we hopen dat we er nu toch voor een paar weken vanaf zijn.

    Maar we vallen stilaan in ons ritme. Alles is afgestemd op de uren van de crèche en wie gaat brengen en wie afhalen en er moet niet enkel een baby gehaald en gebracht maar uiteraard ook honden uitgelaten, dubbele taak dus. Spijtig dat we die ook niet gewoon kunnen afzetten in de crèche! Ik ben trouwens wreed content van onze biocrèche, het is pokkeduur maar hij gaat er graag naartoe en da's al wat telt, toch (en in de goedkopere raakten we toch niet binnen).

    En wat gaat de tijd snel. Paasweekend alweer. Zoon al 4.5 maand en sinds een week vlot bezig met groentenpap.

    Naast Zoon staat alles in het teken van mama. Samen met schoonzus teksten en liedjes gezocht voor de uitvaart, de doodsbrief nagelezen, mama wil dat alles tot in de puntjes geregeld is. Ondertussen is alles dus in orde en kan ze gerust zijn. Door zelf ziek te zijn is het alweer bijna twee weken geleden dat ik haar heb kunnen zien en toen was het net een erg slechte dag met veel pijn. Ik ben een beetje bang als ik ze maandag ga zien dat ze weer zo hard achteruit gegaan zal zijn. Wandelen is nu in de rolstoel bijvoorbeeld en omdat de trappen doen steeds lastiger gaat verhuist ze na Pasen naar een ziekenhuisbedje in de living. Toch allemaal van die confronterende dingen. En ze blijft regelen he, dat zit erin en zal nu niet meer veranderen...

    Het rare is dat het leven ergens gewoon doorgaat. Ik doe mijn werk, ik zorg voor Zoon en honden, ik kijk naar hersenloze tv, ik slaap veel te weinig en ik denk niet te veel. Gewoon doorgaan. Eigenlijk hetzelfde als wat mama doet, doorgaan, het leven van alle dag leven zo lang het gaat, niks te speciaal. Blijkbaar zijn we in dat opzicht toch twee dezelfde. Veel mensen raadden me aan om tijd te nemen, thuis te blijven zelfs, maar ik denk eerlijk gezegd niet dat het me zou helpen. Gaan werken doet me deugd. De gewone wereld, waar er ook gepraat kan worden over andere dingen dan dood en afscheid, waar mensen niet bezig hoeven te zijn met welke muziek en welke foto op de uitvaart en wie welk kettingetje krijgt maar gewoon kunnen praten over politiek of de collega's, over de affiche van Pukkelpop of de gekke streken van hun kinderen. De kans is groot dat ik later mijn klop ga krijgen en dat het een serieuze zal zijn, maar dat is dan maar zo. Voorlopig wil ik vooral het allerbeste halen uit de momenten die ons nog resten.